RehberMinecraft Cevher Seviyeleri: Elmas, Demir ve Altın Hangi Y'de Çıkar?

Elmas arıyorsan cevap kısa: Y -58 seviyesine in ve orada yatay tünel kaz. Elmas Y 16'dan dünyanın tabanı olan Y -64'e kadar çıkar, aşağı indikçe sıklaşır. Diğerleri için akılda kalacak sayılar şunlar: demir Y 16, altın Y -16, bakır Y 48, kömür Y 96, lapis Y 0 civarında en bol. Zümrüt ise yalnız dağ biyomlarında bulunur.

Bütün Cevherler ve Y Aralıkları
Sayılar 1.21.4 sürümünün dünya üretim verilerinden alındı. Overworld Y -64'ten Y 320'ye kadar uzanır. Cevherlerin çoğu kendi aralığının ortasında en yoğundur ve iki uca doğru seyrelir. Aşağıda "en bol" dediğim yer o tepe noktası.

• Elmas Cevheri (Diamond): Y -64 ile 16 arası. En bol Y -58 ve -59. Derine indikçe artar. Demir ya da daha iyi kazma ister.
• Redstone Cevheri: Y -64 ile 15 arası. En bol en dipte. Y -32'nin altında belirgin şekilde çoğalır. Demir kazma ister.
• Lapis Lazuli Cevheri: Y -64 ile 64 arası. En bol Y 0 civarı. Bir kısmı yalnız havaya kapalı yerlerde oluşur. Taş kazma yeter.
• Altın Cevheri (Gold): Y -64 ile 32 arası. En bol Y -16. Kırgıbayır (Badlands) biyomlarında ayrıca Y 32 ile 256 arasında bol çıkar. Demir kazma ister.
• Demir Cevheri (Iron): Y -64 ile 72 arası, dağlarda Y 80'in üstünde de. En bol Y 16, dağlarda Y 232 civarı. Taş kazma yeter.
• Bakır Cevheri (Copper): Y -16 ile 112 arası. En bol Y 48. Damla Taş Mağaraları'nda (Dripstone Caves) büyük damarlar yapar. Taş kazma yeter.
• Kömür Cevheri (Coal): Y 0 ile 320 arası. En bol Y 96, dağlarda Y 136'nın üstünde de çok. Tahta kazma yeter.
• Zümrüt Cevheri (Emerald): Y -16 ile 320 arası, yalnız dağ biyomlarında. Yükseldikçe artar, Y 232'ye kadar. Genelde tek tek çıkar. Demir kazma ister.

Zümrüt bulabileceğin biyomlar: Esintili Tepeler, Esintili Çakıllı Tepeler, Esintili Orman, Çayır, Koru, Karlı Yamaçlar, Engebeli Tepeler, Donmuş Tepeler, Taşlı Tepeler ve Kiraz Ağacı Korusu. Ovada ya da çölde ne kadar kazarsan kaz zümrüt cevheri göremezsin.

Neden Tam Olarak Y -58?
Elmasın üretildiği bölge Y 16'da başlar. Orada yoğunluk sıfıra yakındır ve aşağı indikçe düzenli olarak artar. Bunun üstüne Y -4'ün altında, yükseklikten bağımsız olarak eşit dağılan ikinci bir elmas damarı türü daha var. Yani derinlik her zaman lehine çalışır.

Peki neden en dibe, Y -64'e inmiyorsun? Çünkü Y -64 ile -60 arası rastgele dağılmış Katman Kayası (Bedrock) ile dolu ve bu blok kırılmaz. Y -59'da hiç Katman Kayası yoktur. Ayakların Y -58'deyken kazdığın 2 blok yüksekliğindeki tünelin zemini -59'a, tavanı -57'ye denk gelir. Böylece hem engelsiz ilerlersin hem elmasın en yoğun olduğu katmanları tararsın.

Lav uyarısı: Yaklaşık Y -55'in altında yer altı gölleri su yerine lavla dolu oluşur. Bu derinlikte yanında mutlaka bir Su Kovası ve birkaç blok taş olsun. Önündeki bloğu kırmadan önce lav sesi gelip gelmediğini dinle. Lavdan çok çekiniyorsan Y -53 ile -54 arasında kaz. Elmas oranı tabana göre çok az düşer.

Y seviyeni Java Edition'da F3 ile görürsün. XYZ satırının ortasındaki sayı, ayaklarının bulunduğu bloğun yüksekliğidir. Bedrock Edition'da bunun için dünya ayarlarından "Koordinatları Göster" seçeneğini açman gerekir.

Dal Madenciliği ile Elmas Avı
Mağara mağara dolaşmak eğlenceli ama elmas için en güvenilir yol dal madenciliği (strip ya da branch mining). Mantığı basit: tek bir seviyede düz tüneller açıp duvarlarda görünen cevherleri toplarsın.

1. Merdiven kazarak in. Her adımda bir blok aşağı inerek Y -58'e kadar kaz. Dümdüz aşağı kazmak seni lava ya da boşluğa düşürebilir.
2. Ana koridoru aç. 2 blok yüksekliğinde, 1 ya da 2 blok genişliğinde uzun bir tünel. Burası dönüş yolun olacak.
3. İki yana dallar aç. Dalların arasında 2 blok duvar kalsın, yani her 3 blokta bir dal. Böylece duvardaki her bloğun en az bir yüzünü görmüş olursun.
4. Gördüğün cevherin çevresini de aç. Cevherler damar hâlinde, birkaç blok yan yana çıkar. Tek bloğu alıp geçme.
5. Düzenli meşale koy, envanter dolunca yanında getirdiğin sandığa boşalt.

İpucu: Dalların arasında 3 blok duvar bırakırsan daha hızlı ilerlersin ve arada gözden kaçan blok sayısı pek artmaz. Verimlilik (Efficiency) büyülü bir kazma da bu işi ciddi şekilde hızlandırır.

Mağarada Neden Az Elmas Görüyorsun?
1.18'den beri yer altı kocaman mağaralarla dolu. Demir, bakır, kömür ve redstone bu mağaraların duvarlarında bolca görünür. Elmas için durum farklı: oyun, yüzü havaya açık kalacak elmas bloklarının bir kısmını hiç üretmez. Bazı elmas damarları da yalnız tamamen taşa gömülü olarak oluşur.

Bu yüzden ikisini birleştirmek en iyisi. Demir ve bakır için mağara gez, elmas için Y -58'de dal kaz. Antik Kalıntı ve gömülü lapis damarları da hiçbir zaman havaya açık çıkmaz, onları da ancak taşın içinde bulursun.

Bilgi: Derinlerde siyah, mavi parıltılı Sculk bloklarıyla kaplı Karanlık Derinlikler (Deep Dark) biyomuna denk gelebilirsin. Burada fazla ses çıkarırsan Muhafız (Warden) ortaya çıkar. Elmas için oraya girmeye değmez.

Servet mi İpeksi Dokunuş mu?
Bu iki büyü aynı kazmaya birlikte konamaz, bir seçim yapman gerekiyor.

• Servet III (Fortune): Bir elmas cevherinden ortalama 2,2, en fazla 4 elmas düşer. Kömür, lapis, redstone, zümrüt, Nether kuvarsı ve Ham Demir, Ham Altın, Ham Bakır düşüren cevherlerde de işe yarar.
• İpeksi Dokunuş (Silk Touch): Cevheri blok olarak alırsın, tecrübe puanı düşmez. İstersen bu blokları üsse taşıyıp sonra Servet'li kazmayla kırabilirsin.

Benim tavsiyem: elmas avına Servet III ile çık, İpeksi Dokunuş'u cam, buz ya da sandık taşımak gibi işlere sakla. Servet, Antik Kalıntı'ya etki etmez. Bütün büyüleri büyüler rehberimizde anlattık.

Kayrak Taşı Katmanı
Y 8 civarından itibaren normal taşın yerini yavaş yavaş Kayrak Taşı (Deepslate) alır. Y 0'ın altında neredeyse her yer Kayrak Taşı'dır ve buradaki cevherler "Kayrak Taşında Elmas Cevheri" gibi koyu renkli türlerdir.

• Düşürdükleri eşya ve verdikleri tecrübe normal türleriyle aynı.
• Kırmaları normal taştaki cevherlerden yaklaşık bir buçuk kat uzun sürer.
• Kayrak Taşı kırılınca Kırık Kayrak Taşı (Cobbled Deepslate) düşer. Taş alet, ocak ve inşaat için Kırık Taş yerine kullanabilirsin.

Nether Cevherleri
Nether'ın tabanı Y 0'dır ve cevherler orada bambaşka dağılır.

• Nether Kuvarsı Cevheri: Y 10 ile 117 arası, her seviyede eşit. Bazalt Deltaları'nda iki kat fazla. Tahta kazma yeter.
• Nether Altın Cevheri: Y 10 ile 117 arası, her seviyede eşit. 2 ile 6 arası Altın Parçası düşürür. Bazalt Deltaları'nda iki kat fazla. Kırarsan yakındaki Piglinler sana kızar.
• Antik Kalıntı (Ancient Debris): Y 8 ile 119 arası, ama asıl yoğunluk Y 8 ile 24 arasında, en çok Y 16 civarında. Hiç havaya açık oluşmaz. Elmas Kazma ister.

Antik Kalıntı için Y 15'te dal kaz, tünelin 15 ve 16. katmanları tarar. Kalıntı patlamaya çok dayanıklı olduğu için birçok oyuncu tünelleri yatak ya da TNT patlatarak açar. Netherit Külçesi'ne giden yolu Netherite rehberimizde anlattık.

"Y 11'de Kaz" Bilgisi Artık Geçmişte Kaldı
Eski sürümlerde dünya Y 0'da biter, elmas Y 1 ile 16 arasında çıkardı. Yıllarca "elmas için Y 11 ya da 12" denmesinin sebebi bu. 1.18 güncellemesi dünyanın tabanını Y -64'e indirdi ve bütün cevher dağılımını baştan yaptı.

• Y 11'de bugün neredeyse hiç elmas yok. Doğru seviye Y -58 civarı.
• Demir artık dağların içinde çok bol, altın ise derinlerde ve Kırgıbayır'da yoğun.
• 1.17'den beri demir, altın ve bakır cevheri "ham" eşya düşürür. Külçe için ocakta eritmen gerekir.

Karşına hâlâ Y 11 diyen eski videolar ve yazılar çıkabilir. 1.18 ve üstünü oynuyorsan bu listedeki sayılara güven.

---

Sık Sorulanlar
Elmas hangi Y seviyesinde çıkar?
Y 16 ile -64 arasında çıkar ve aşağı indikçe artar. En verimli seviye Y -58 ile -59. Daha aşağısı Katman Kayası ile dolu.

Demir için hangi seviyede kazmalıyım?
Yer altında en çok Y 16 civarında bulunur. Yüksek dağların içinde ise Y 232 civarına kadar çok daha bol demir var.

Altın nerede bol çıkar?
Normal biyomlarda Y -64 ile 32 arasında, en çok Y -16 civarında. Kırgıbayır (Badlands) biyomlarında Y 32 ile 256 arasında da bolca bulunur.

Zümrüdü nerede ararım?
Yalnız dağ biyomlarında, örneğin Esintili Tepeler, Çayır, Karlı Yamaçlar ve Taşlı Tepeler. Dağın içinde ne kadar yüksekte kazarsan o kadar çok bulursun.

Antik Kalıntı için en iyi Y kaç?
Nether'da Y 8 ile 119 arasında çıkar ama en yoğun bölge Y 8 ile 24, zirvesi Y 16 civarı. Y 15'te tünel açmak en verimli yol.

Elmas için Y 11 hâlâ geçerli mi?
Hayır, o bilgi 1.18 öncesine ait. Yeni sürümlerde Y 11'de elmas neredeyse yok, Y -58 civarına inmen gerekiyor.